TÜRKİYEDE ÖNEMLİ GEÇİTLER VE BOĞAZLAR

SORU-1-Türkiye’nin coğrafi konumu ulaşım türleri üzerinde nasıl etkili olmuştur.

Türkiye Kuzey Yarım Küre’de, eski dünya karalarının birbirine en çok yaklaştıkları stratejik bir bölgede yer alır.

Eski  bir yerleşim sahası olması nedeniyle tarihteki önemli kara ulaşım yolları  Türkiye üzerinden geçmiştir. Kral yolu İpek yolu gibi önemli ticaret yolları ülkemizde yer almaktadır. Ülkemizde kara yollarının doğrultusu yer şekillerinden oldukça fazla olarak etkilenmektedir. Genellikle ülkemizde yer alan kara yolları batı-doğu doğrultusunda uzanmaktadır. Yolcu ve yük taşımacılığının çok büyük bir  bölümü kara yoluyla yapılmaktadır. Karayolu ile en ücra noktalara kadar gidebilmenin mümkün olması karayolu ulaşımının gelişmesi üzerinde etkili olmuştur.

Demir yolları için enerji kaynaklarının aktarımı konusunda önemli bir noktadadır.Ancak ülkemizde demir yollarına yönelik yatırımlar yeterli değildir yeni yeni  gelişmiş projeler yapılmaktadır.

Deniz yolları bakımından da konum özelliklerinden dolayı son derece önemli bir geçiş noktasındadır.Ancak bu avantaj daha çok yük taşımacılığında ön plana çıkar yolcu taşımacılığı anlamında çok gelişmemiştir.Boğazlar önemli geçiş noktalarıdır.
Hava yolu taşımacılığı konusunda önemli merkezler vardır ancak daha pahalı bir ulaşım şekli olması biraz daha geri planda kalmasına sebeb olmuştur.

SORU-2-Türkiye Kara,demir,deniz yolları haritaları ile Türkiye fiziki ve idari haritaları karşılaştırarak ulaşım ağlarının oluşumu ve birbirleri ile olan etkilerini yazınız.

Türkiye ulaşım türleri haritası ile fiziki ve idari haritaları incelendiğinde genel olarak ulaşım ağlarının yer şekillerinin elverişli olduğu doğrultularda gelişme gösterdiğini görürüz.Doğu batı yönünde dağlar arasında kalan oluklar ulaşım ağlarının geçiş noktalarını oluşturur.Yine önemli geçiş noktasında olan illerin ulaşım merkezli gelişme özellikleri fazladır.Bu merkezler daha çok ulaşım ağlarının oluşmasında kavşak şehirlerimizi oluşturur.Deniz yolları olarak kıyı şehirlerimizi iç kesimlere bağlayan hinterlantı ne kadar geniş olursa bu bölgeler gelişme göstermiş ve o bölgedeki limanımız önem kazanmıştır.

SORU-3-Türkiye’de kara ,deniz,demir yollarının kavşak noktası oluşturduğu illerimizi yazınız.

Kara yolları: Edirneİstanbul,Kocaeli,Eskişehir,Bolu,Ankara,Kayseri,Antep,Adana,Erzurum,

Van  örnek verilebilir.

Demir yolları:İstanbul,Afyon,Ankara,Kayseri,Sivas örnek verilebilir.

Deniz yolları: İstanbul,İzmir,Samsun,Zonguldak,Antalya, örnek verilebilir.

SORU-4-İklimin ulaşım türleri üzerindeki etkilerini açıklayınız.

Aşırı yağış, sis, fırtına, kar yağışı, donma gibi iklim olayları ulaşımı olumsuz etkilediği gibi ulaşım maliyetlerini de arttırır. Sisli havalarda hava, deniz ve kara ulaşımı aksar, aşırı yağış ve donma nedeniyle yollar bozulur, fırtına ve tipi ulaşımı aksatır. Çığ ve heyelan yol yapımını zorlaştırır, ulaşım maliyetlerini artırır. Kışların soğuk geçtiği bölgeler de yollar kapanabilir. Örneğin; Doğu Anadolu Bölgesi, Bolu Dağı.Yine iklim şartları elverişsiz alanlarda ulaşım hizmetlerinin hem kalitesi düşer hem de gelişmişliği azdır.Dağlarla kaplı bir alanda demir yolu ulaşımı yüksek maliyetten dolayı çok tercih edilmeye bilir.

12.SINIFLAR SAYFA 72 ETKİNLİK ÇALIŞMASI

SORU-1-Yurdumuzda sanayi faaliyetlerinin tür ve gelişim seviyelerinin ulaşım üzerindeki etkilerini tartışınız.

Ülkemizde sanayi faaliyetlerinin tür ve gelişim özellikleri o bölge ve çevresindeki ulaşım faaliyetleri üzerinde etkili bir rol oynar.Demir çelik,kömür bağlantılı sanayi kollarının geliştiği alanlarda demir  yolu taşımacılığı ön plana çıkarken.Daha çok temel gıda ve ihtiyaç malzemeleri ülkemizde kara yolu taşımacılığını geliştirir.Önemli liman bölgelerine yakın olan alanlarda ulaşım faaliyetleri olarak deniz taşımacılığı da kendini gösterir.

SORU-2-Yurdumuzda teknolojik gelişim düzeyi ulaşım hizmetlerini nasıl etkilemektedir.Bu konuyu ülkemizin farklı tarihlerinden kesitler çıkartarak tartışınız.

Ülkemizde teknolojik gelişim düzeyi arttıkça ulaşım sektörleri daha modernize bir hal almaktadır.Mevcut yoğunluktan dolayı kara yolu ulaşımının ön plana çıktığı ülkemizde son yıllarda teknolojik gelişmelere bağlı olarak  modern tüneller,otobanlar ,köprüler ,demiryolları,hızlı tren projeleri,tüp geçit çalışmaları yapılmaktadır.Mevcut ulaşım sistemleri yenilenmekte kapasiteleri arttırılmaktadır.

Kesit olarak örnek vermemiz gerekirse cumhuriyet yıllarının başlarında demir yollarına önem verilmiş ancak 1950 den sonra karayolu ülkemizde önem kazanmış günümüz koşullarında kara yolu yine önemini korur ve modernize edilirken  demir yolları üzerine önemli projeler gerçekleştirilmekte şehirlerde toplu taşımaya yönelik demir yolları projeleri gerçekleştirilmektedir.Hava yolu ulaşımı desteklenmektedir.

SORU-3-Türkiye’de şehirler arasındaki gelişmişlik düzeyindeki farklılıklar ulaşım türlerinin gelişmesi üzerinde nasıl etkili olmuştur.

Ülkemiz şehirlerindeki gelişme farklılıkları ulaşım türleri üzerinde etkilidir.Şehirlerin gelişmişlik yapıları nüfus potansiyelleri,konum özellikleri ulaşım türlerini çeşitlendirmekte şehir kapasitesine göre büyük projeler ön plana çıkmaktadır.Gelişmişliğe bağlı olarak ortaya çıkan yaşam standartları özellikle ekonomik standartların ve nüfus potansiyeline bağlı olarak hava yolu ulaşımını desteklemekte yine bu şehirlerde mevcut yoğunluktan dolayı önemli demir yoları projeleri bu illerimizde yapılmaktadır.Örneklendirmek gerekirse Niğde ve İstanbul tabi ki toplu taşıma adına raylı sistem İstanbul da ağırlık kazanır hava yolu ulaşım merkezi İstanbul tercih edilir.